آربیتراژ چیست؟/کسب سود بدون ریسک

به خرید و فروش همزمان یک دارایی برای کسب سود از تفاوت قیمت ها آربیتراژ گفته می‌شود. به عبارتی سود آربیتراژی زمانی ایجاد می‌شود که یک کالای یکسان در دو بازار متفاوت خرید و فروش می‌شود، اما قیمت های یکسانی ندارد. و این امکان وجود دارد که این کالا را همزمان در این دو بازار خرید و فروش و برای کسب یک سود بدون ریسک اقدام کرد.

دو بازار می تواند از نظر جغرافیایی و یا زمانی تفاوت داشته باشند و همچنین دارایی مورد نظر می تواند فیزیکی و یا مالی باشد. ( به دارایی های نظیر پول، سهام، اوراق قرضه، سپرده بانکی دارایی مالی گفته می شود. برخلاف دارایی‌های فیزیکی، دارایی های مالی دارای ارزش ذاتی فیزیکی یا حتی شکل و فرم فیزیکی نیستند. بلکه، ارزش آنها تابع عرضه و تقاضا و همچنین میزان ریسکی که با خود دارند می باشد.)

برای روشن‌تر شدن موضوع به مثال های زیر توجه کنید :

مثال اول  – آربیتراژ یک دارایی فیزیکی (خودرو) در دو بازار جغرافیایی (نمایندگی و بازار)

فرض کنید قیمت خودرو اعلام شده توسط نمایندگی (۷۰ میلیون تومان) با قیمت بازار (۸۲ میلیون تومان) تفاوت داشته باشد. آربیتراژگر می تواند با خرید خودرو از نمایندگی و فروش آن در بازار آزاد، ۱۲ میلیون تومان سود بدون ریسک به دست آورد.

مثال دوم  – آربیتراژ یک دارایی مالی (ارز) در دو بازار جغرافیایی (مشهد و تهران)

معمولا قیمت ارزهای خارجی در شهرهایی که توریست ها زیاد به آن وارد می شوند و یا در شهرهای مرزی که تردد افراد خارجی بیشتر می باشد، ارزانتر است چرا که توریست ها دلار بیشتری عرضه می کنند و میزان عرضه در این شهرها بیشتر است. فرض کنید که قیمت دلار در مشهد ۲۰۰۰۰ تومان و قیمت آن در تهران، ۲۰۲۰۰ تومان می باشد. چنانچه آربیتراژگر در مشهد اقدام به خرید دلار کند و در تهران دلار را بفروشد، مطابق زیر ۲۰۰ تومان به ازای هر دلار سود خواهد کرد.

۲۰۰ = ۲۰۰۰۰-۲۰۲۰۰

مثال سوم – آربیتراژ یک دارایی فیزیکی (زعفران) در دو بازار زمانی

در بازار آتی زعفران با استفاده از آربیتراژ می‌توان سود نمود؛ یعنی همزمان گواهی سپرده زعفران را باقیمت پایین از بازار بورس اوراق بهادار خریداری کرد و در بازار آتی، قرارداد زعفران تحویل ماه های آینده را باقیمت بالاتر به فروش رساند و از تفاوت بین دو بازار کسب سود کرد. برای مثال در حال حاضر قیمت گواهی سپرده نگین زعفران، ۱۰۵۰۰ تومان می باشد، و قیمت فروش آتی نگین زعفران تحویل آبان ماه، ۱۳۵۰۰ تومان می باشد. چنانچه آربیتراژ گر همزمان اقدام به خرید گواهی سپرده زعفران در بازار بورس اوراق بهادار  و اقدام به فروش قرارداد آتی زعفران تحویل آبان در بازار بورس کالا کند، مطابق زیر ۳۰۰۰ تومان به ازای هر گرم زعفران سود خواهد کرد.

۳۰۰۰ = ۱۰۵۰۰-۱۳۵۰۰

محاسبه سود آربیتراژ معمولاً کمی پیچیده تر از مثال های ذکر شده می باشد. و برای محاسبه دقیق و کاربردی سود آربیتراژ علاوه بر تفاوت قیمت خرید و فروش باید عوامل دیگری نظیر کارمزد معاملات، مالیات، هزینه خواب سرمایه و چنانچه دارایی فیزیکی باشد (نظیر زعفران، نفت و … ) هزینه انبار داری و بیمه را نیز در نظر گرفت. و سپس اقدام به اخذ موقعیت آربیتراژ کرد.

وجود آربیتراژ نتیجه وجود اطلاعات نامتقارن و ناکارآمد بودن بازار است و مکانیزمی ایجاد می‌کند که موجب می‌شود قیمت ها به طرز قابل‌ توجهی به یکدیگر نزدیک شوند و از ارزش حقیقی خود دور نشوند. فرصت های آربیتراژی، با توجه به سود آنها و میزان جذابیتشان طول عمر بسیار کوتاهی دارند و گاهی اوقات در بازارهای جهانی، فرصت هایی مشاهده می گردد که بیشتر از چند صدم ثانیه عمر نمی کنند.

فرزین شناسا – تحلیلگر و مدرس بازارهای مالی

آموزش اندیکاتور در تحلیل تکنیکال (قسمت ۴ – بخش ۲ میانگین متحرک)

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست